Sektör analizi nasıl yapılır?

Soru: Sektör analizi nasıl yapılır? Sektörün içinde bulunduğu durumun değerlendirmesini yapabilmek için hangi faktörleri dikkate almak gerekiyor?

Cevap: Herhangi bir sektörü incelerken, sektör dışı etkileri bir kenara bıraktığımızda, onu içeriden etkileyen beş gücü ya da faktörü dikkate almak gerekir.

Bu faktörler: Yeni girişler, tedarikçiler, müşteriler, alternatifler ve rakipler olarak kategorize edilebilir.

1- Yeni girişler: Sektöre yeni giriş yapmayı düşünen firmalar var mı? Sektöre girişi engelleyen ya da zorlaştıran faktörler nelerdir? Giriş maliyeti yüksek mi? Ölçek ekonomisi geçerli mi? Firma sektöre girdiği takdirde, müşterilerin hali hazırda kullandıkları ürün ya da hizmeti değiştirme maliyetleri ne düzeydedir? Sektörde marka kimliği oluşmuş mudur? Ürünün dağıtım ağına erişim kolay mıdır? Yeni giriş tehdidinin yüksek olduğu bir sektör, rekabetin yoğun yaşanacağını gösterebilir.

2-Tedarikçiler: Sektördeki firmaların hammadde, yarı mamul ya da hizmet satın aldıkları tedarikçilerin pazarlık gücü yüksek midir? Sayıları ne kadardır? Üretim kapasiteleri ve satış hacimleri ne durumdadır? Sektördeki firmanın, tedarikçiyi bırakarak, geri entegrasyon yoluyla, satın aldığı malı üretme ihtimali ne kadar yüksektir? Ya da tedarikçinin ileri entegrasyonla, sektördeki firmaya rakip olma şansı var mıdır? Bütün bunlar bir sektörün tedarikçilerinin pazarlık gücünü belirler. Tedarikçilerin pazarlık güçlerinin yüksek olduğu sektörlerde, firmaların kar marjlarının düşük olma ihtimali de yüksektir.

3-Müşteriler: Firmanın sattığı ürünün toplam maliyetindeki payı nedir? Müşterinin satın alma hacmi yüksek midir? Müşterinin kendi rekabet stratejisi nedir? Maliyet avantajı mı yoksa farklılaşma ya da odaklanma mıdır? Sektörde marka kimliği ve sadakati oluşmuş mudur? Müşterilerin kalite beklentileri ne düzeydedir? Bütün bu soruların cevabı, müşterilerin sektördeki firmalar karşısındaki pazarlık gücünü belirler. Pazarlık gücü yüksek olan müşterilerin bulunduğu bir sektörde rekabet yoğundur.

4-Alternatifler: Ya da bir başka deyişle sektördeki firmaların sattığı ürün ya da hizmetin yedekleri… Sektördeki ürün ya da hizmetlerin yerini alabilecek alternatifler var mıdır? Bu ürünlere geçiş maliyeti ne düzeydedir? Ürünler kabul görmekte midir? Alternatiflerin güçlü olması, firmaların rekabet gücünü azaltabilir.

5-Rakipler: Sektördeki firmalar arası rekabetin ne kadar çekişmeli olduğuyla ilgilidir. Sektör ne hızda büyümektedir? Rakip firmaların atıl kapasiteleri var mıdır? Rakiplerin uyguladıkları stratejiler ne kadar benzer ya da farklıdır? Sektörde marka kimliği sağlanmış mıdır? Doğal olarak, rakipler arası çekişmenin yüksek olduğu sektörlerde stratejik farklılaşmaya gidilemezse, kar marjları da düşecektir.

Yoruma Kapali